18 april 2011 Gabe

Van dictator naar neurochirurg

In een eerder artikel moedigde ik je aan om een dictator te worden. Dat is nodig om je organisatie volledig te beheersen en verandering te kunnen managen. De hardheid van een dictator is noodzakelijk om je mensen aangeleerde hulpeloosheid bij te brengen. De meesten van ons, zeker de nieuwe generatie leiders, zien dat niet zo zitten. Die hoor ik meer over talent benutten, passie, vertrouwen en zelfsturing. Dat is mooi. Maar daar hoort wel een volkomen ander beeld van organisaties bij. Een beeld dat organisaties uit een chaotische brij bestaan. En dat chaos prima is.

Chaos is onbegrepen orde. Ik weet niet wie dat ooit gezegd heeft (ik hoor het graag van je), maar er zit dus een logisch patroon in chaos. Alleen begrijpen we de logica niet. Dat is wat we in een organisatie ook vaak hebben: het werkt – of niet – maar hoe dat komt begrijpen we niet precies. En dat kan ons behoorlijk irriteren.

Een ander voorbeeld van onbegrepen orde zijn onze hersenen. We weten nog lang niet hoe het precies allemaal werkt, maar dat het werkt is zeker. Stel je eens voor dat een neurochirurg dezelfde aanpak zou kiezen als we vaak doen in organisaties. Als het niet goed werkt, dan gaan we herstructureren. Opknippen en plakken, zodat er een structuur ontstaat die ons logisch lijkt. De neurochirurg licht de schedel, wipt het brein er uit en hakt het in een aantal logische eenheden. Deze herschikt hij, overtuigt iedereen – en niet in de laatste plaats de patiënt – ervan dat het zo beter werkt, sluit de hersenpan en naait de boel dicht. Gelukkig doet een chirurg dat niet. Hij accepteert de chaos. Hij heeft geleerd er mee te werken.

In plaats van een organisatie te zien als een marcherend Noord Koreaans leger, zou je het ook kunnen zien als een zwerm spreeuwen. Een chaotische brij van duizenden vogels (zie filmpje).

Er is geen logica aan de bewegingen van de spreeuwenzwerm te ontdekken. De patronen zijn even prachtig als grillig. Toch zijn spreeuwen trekvogels en slagen ze erin om twee keer per jaar een volksverhuizing te organiseren. Hoe? Geen idee… Waarschijnlijk hebben ze een collectief gevoel van richting. In mensentaal: een aanstekelijke en inspirerende visie. In het najaar naar het zuiden: ‘op naar de warmte’; in het voorjaar naar het noorden: ‘voortplanten!’. En ze hebben daarbij maar twee duidelijke regels: 1. dicht bij elkaar blijven; en 2. niet botsen! Heerlijk simpel toch?

Het managen van verandering in organisaties werkt niet. Chaos beheersen en herstructureren is onbegonnen werk. Wees een neurochirurg en een spreeuw: omarm de chaos en houd het simpel en duidelijk.

Getagd: , , ,

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Koffie?

Wij houden van pittige koffie en van pittige uitdagingen. Dus laten we eens koffie drinken als u denkt dat u een onoplosbaar probleem hebt.